Sea Sand Song

ถึงเวลาจะผ่านล่วงเลยไปสักแค่ไหน หนังสือเล่มหนึ่งๆก็ไม่เคยเปลี่ยน คราบเหลือง รอยย่น และสีสันที่จางลงไปของหนังสือก็เป็นเพียงการเปลี่ยนแปลงภายนอกเท่านั้น เนื้อหาที่อยู่ภายในมันไม่ได้แปรเปลี่ยนไปตามกาลเวลาเลย … กาลเวลาของมันหยุดลงไปนานแล้วเมื่อตอนที่มันถูกพิมพ์ลงบนกระดาษ

แต่กับคนเราแล้ว สภาพร่างกาย ความคิด และสิ่งแวดล้อม ล้วนแล้วแต่ผันแปรเปลี่ยนไปตามกาลเวลา จะเปลี่ยนไปในทางที่ดีขึ้น แย่ลง หรือคงเดิม ก็คงแล้วแต่ว่าใครคนนั้นจะมองตัวเองอย่างไร

เมื่อสิ่งๆหนึ่งที่หยุดนิ่ง ถูกเอากลับมาอ่านอีกครั้งโดยสิ่งๆหนึ่งที่เปลี่ยนไป ผลลัพธ์ที่ได้ก็เปลี่ยนแปลง …

เกริ่นมานานกว่าจะเข้าเรื่อง สิ่งที่อยากเขียนคือหนังสือเล่มหนึ่งที่เคยอ่านเมื่อนานมาแล้ว “The Missing Piece Meets the Big O” ของ Shel Silverstein หรือชื่อภาษาไทยคือ “การเดินทางของส่วนที่หายไป”

ดูรูปปกแล้วก็คงเป็นที่คุ้นตากัน หลายคนก็คงเคยอ่านกันแล้ว มันเป็นหนังสือภาพวาดที่มีคำบรรยายสั้นๆ สามารถเปิดอ่านได้จบภายในเวลาแค่ไม่กี่นาที แต่การจะเข้าใจถึงสิ่งที่มันสื่ออย่างกระจ่างแจ้งนั้น อาจจะต้องใช้เวลาเนิ่นนานหลายปีเลยทีเดียว

ครั้งแรกที่ผมได้มีโอกาสอ่าน (จำไม่ได้แล้วว่าเมื่อไหร่ แต่จำได้ว่าอ่านที่ร้าน ฮ่าๆ) ก็เข้าใจความหมายของมันแค่ส่วนหนึ่งว่าเป็นการตามหาถึงสิ่งที่จะมาเติมเต็มชีวิตเรา ด้วยความหวังว่าเมื่อเราเจอแล้ว เราจะมีความสุขไปตลอดกาล happily ever after แต่ตอนนั้นที่อ่าน ผมไม่เข้าใจช่วงท้ายๆของหนังสือว่าทำไมเรื่องราวยังไม่จบหลังจากเจอส่วนที่ขาดหายไปแล้ว ทำไมส่วนนั้นถึงโตขึ้น และการกลิ้งไปเรื่อยๆจนตัวมันหลายเป็นวงกลมที่สมบูรณ์หมายถึงอะไร … ถึงแม้จะมีคำถามผุดขึ้นมา แต่ก็ไม่เคยคิดจะหาคำตอบ ปล่อยมันทิ้งไว้กับหนังสืออยู่อย่างนั้น

ไม่ร้ว่ากลับมาคิดถึงหนังสือเล่มนี้ขึ้นมาอีกได้อย่างไร ทั้งๆที่ก็ไม่ได้มีหนังสืออยู่ข้างๆ ไม่ได้เห็นคนอื่นเขียนถึง และไม่ได้เกิดเหตุการณ์อะไรที่เกี่ยวข้อง … แต่เมื่อนึกถึงมันอีกครั้ง คำถามหลายๆอันก็เหมือนจะมีคำตอบขึ้นมาโดยที่ไม่รู้ตัว

ให้พูดสรุปเลยก็คือ … ชีวิตเราไม่ได้อยู่ที่การตามหาสิ่งที่ขาดหายไป มันไม่ใช่คำตอบของสิ่งที่เราใฝ่ฝัน … เราเอง ต้องเติมเต็มตัวเราเอง แล้วค่อยกลิ้งไปพร้อมๆกับคนที่เติมเต็มแล้วเหมือนกัน

รูปสุดท้ายในหนังสือ (รูปที่วงกลมสองวงกลิ้งไปด้วยกัน) แสดงถึงแนวคิดทั้งหมดที่หนังสือพยายามสื่อมาตั้งแต่ต้น (ในมุมของผม) เป็นรูปวาดหยาบๆ ที่ทั้งหน้ามีเส้นที่ต้องลากแค่ 3 เส้นเท่านั้น แต่ความหมายเบื้องหลังของมันกลับล้ำค่า และเป็นสิ่งที่ไม่ใช่ทุกคนจะเข้าใจได้อย่างจริงๆจัง ด้วยการมอง การอ่าน หรือการฟังคนอื่นเล่าต่อมา

ถ้าจะมีความสุข ความสุขนั้นก็ควรเกิดขึ้นจากภายในตัวเราเอง คนอื่นเป็นเพียงส่วนเสริมที่จะมีหรือจะหายไป เราก็ยังคงความสุขของเราไว้ได้ … ถ้าจะมีฝัน ความฝันนั้นก็ต้องเป็นของเรา เราเอาฝันคนอื่นมาฝันร่วมกันได้ แต่เอามาแล้วก็ต้องทำให้เป็นของเราจริงๆด้วย

คนสองคนถึงจะไ่ม่มีอะไรมายึดเหนี่ยวระหว่างกันและกัน แต่มันก็กลิ้งไปด้วยกันได้ มีความสุขด้วยกัน ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ในขณะเดียวกัน แต่ละคนก็เป็นเอกเทศซึ่งกันและกัน … ไม่มีการยึดติดถึงคำๆใด ไม่มีห่วงโซ่คล้องเอาไว้ และไม่มีเครื่องหมายใดแสดงความเป็นเจ้าของ

คนอื่นอาจจะตีความหนังสือเล่มนี้ต่างกันออกไปบ้าง ก็เป็นเรื่องปกติ ไม่ใช่เรื่องที่คุณผิดผมถูกอะไร ผมก็ไม่มั่นใจ 100% ด้วยว่านี่เป็นสิ่งที่ผู้วาดต้องการสื่อจริงๆ … แต่อ่านมาถึงตรงนี้ อย่างน้อยคุณก็ได้รู้มุมของผมนะ

มีหนังสืออีกเล่มที่คล้ายๆกันคือ “The Missing Piece” หรือ “ส่วนที่หายไป” ซึ่งก็สื่อในอีกประเด็นที่น่าสนใจเหมือนกัน แต่ผมชอบเล่มแรกมากกว่า

ผมลองหาจากในอินเทอร์เนตแล้วก็เจอบทความของคุณคนชายขอบที่เขียนถึงหนังสือเด็กที่ผู้ใหญ่ควรอ่าน ผมตามอ่านเว็บของคุณคนชายขอบมาซักพักแล้วแต่บทความนี้ไม่เคยเห็นแฮะ (ก็เขาเขียนไว้ตั้งแต่ปี 2005 นี่นา) ในเว็บเค้ามีไฟล์หนังสือสองเล่มนี้ที่เค้าแปลไว้เอาไว้ด้วย (รวมถึงหนังสือเล่มอื่นๆ) ลองเข้าไปดูกันนะครับ

ถ้าอยากอ่านเป็นภาษาอังกฤษ ก็มีเว็บนี้เค้าทำเป็นอนิเมชันให้อ่านได้ทั้งเล่มเลย หรือจะดูเป็นวิดีโอจาก YouTube ก็สุดยอด (ในวิดีโอใช้หนังสือฉบับภาษาไทย แต่พูดเป็นภาษาอังกฤษ)

ปล. ลองเข้าไปที่เว็บของ Shel Silverstein ด้วยนะ เก๋ดี